<<<< Wróć do przeglądania numerów <<<<

JOURNAL OF PUBLIC HEALTH, NURSING AND MEDICAL RESCUE ● No.6/2018


Paper TitlePage

Selected aspects of anatomy and biomechanics of the stomatog-nathic system

Wybrane zagadnienia z anatomii i biomechaniki układu stoma-tognatycznego

Authors: M Dołoszycka, M Kulesa- Mrowiecka, Z Kopański, D Krzemiński, W Ptak, S Dyl, I Sklyarov
Abstract (ENG): The authors characterized the stomatognathic system. They discussed his anatomical structures. They drew attention to the neurophysiological foundations of this system. They charac-terized the structure and biomechanics of the temporomandibular joint. They agreed on the movements of the jaws in greater detail.

Abstract (PL):
Autorzy scharakteryzowali układ stomatognatycz-ny. Omówili jego anatomiczne struktury. Zwrócili uwagę na neu-rofizjologiczne podstawy funkcjonowania tego układu. Scharak-teryzowali budowę i biomechanikę stawu skroniowo-żuchwowego. Szczegółowiej umówili ruchy żuchwy

01-04

Disorders of the stomatognathic system - selected issues from epidemiology and pathophysiology

Zaburzenia układu stomatognatycznego – wybrane zagadnienia z epidemiologii i patofizjologii

Authors: M Dołoszycka, M Kulesa- Mrowiecka, Z Kopański, D Krzemiński, W Ptak, S Dyl, I Sklyarov
Abstract (ENG): The authors present physiological tasks of the masticatory system. They discussed bruxism, paying attention to the psychosomatic background, the role of parafunctions and sleep disorders in the etiopathogenesis of bruxism. It was indicated that bruxism during sleep occurs in 5-8% of the world population, while bruxism in waking time in 20%. It was emphasized that bruxism can coexist with symptoms originating even from distant tissues or organs, e.g. stiff neck or convergence disorders. Then, dysfunctional syndromes of the temporomandibular joint were discussed

Abstract (PL):
Autorzy przedstawili fizjologiczne zadania narządu żucia. Omówili bruksizm, zwracając uwagę na psychosomatyczne podłoże, rolę parafunkcji i zaburzeń snu w etiopatogenezie bruksizmu. Wskazano, że bruksizm w czasie snu występuje u 5-8% populacji światowej, natomiast bruksizm w czasie czuwania u 20%. Podkreślono, że bruksizm może współistnieć z objawami pochodzącymi nawet z odległych tkankach czy narządów np. sztywnością karku, czy zaburzeniami konwergencji. Następnie omówiono zespoły dysfunkcyjne stawu skroniowo-żuchwowego

05-07

Multiple sclerosis – classification, epidemiology and etiology

Stwardnienie rozsiane – klasyfikacja, epidemiologia i etiologia

Authors: K Czerwińska-Mazur, M Kulesa-Mrowiecka, Z Kopański, J Tabak, M Mazurek
Abstract (ENG): The authors characterized the clinical forms of multi-ple sclerosis, discussed selected issues from epidemiology of the disease in the world, Europe and Poland. They drew attention to the importance of sex and age in the development of multiple sclerosis, stressing that the disease most often affects people aged 20-40, which is the period of the greatest professional activity. The etiology of the disease is also discussed, with emphasis on the fact that it is caused by many factors, including autoimmune, environmental and genetic factors.

Abstract (PL):
Autorzy scharakteryzowali postacie kliniczne stwardnienia rozsianego, omówili wybrane zagadnienia z epide-miologii choroby w skali świata, Europy a także Polski. Zwrócili uwagę na znaczenie płci i wieku w rozwoju stwardnienia rozsia-nego, podkreślając, że choroba najczęściej dotyczy osób w wieku 20-40 lat, a więc w okresie największej aktywności zawodowej. Omówiono także etiologię choroby wskazując, że powstaje ona pod wpływem wielu czynników, w tym autoimmunologicznych, środowiskowych, genetycznych

08-11

Multiple sclerosis – symptoms, diagnostics, prognosis

Stwardnienie rozsiane – objawy, diagnostyka, rokowanie

Authors: K Czerwińska-Mazur, M Kulesa-Mrowiecka, Z Kopański, J Tabak, M Mazurek
Abstract (ENG): The authors presented the symptoms of multiple sclerosis. They pointed out that the disease, which gives extensive damage to the myelin sheath around the protrusions of nerve cells, causes an impaired transmission of impulses along the nerve pathways in the brain and spinal cord at various levels, which can lead to a very different picture of the disease. The disease may develop acutely or subacutely. It is most often multiphase with periods of exacerbation and remission. Patients with multiple sclerosis are also subject to mental disorders. The progress of the disease also contributes to the increase in patient's disability. The authors also discussed the diagnostics of multiple sclerosis, stressing that its initiation in the early phase of the disease may affect the extension of the duration of the period, which is characterized by a reduced number of symptoms.

Abstract (PL):
Autorzy przedstawili objawy stwardnienia rozsianego. Zwrócili uwagę, że choroba dając wielomiejscowe uszkodzenia otoczki mielinowej wokół wypustek komórek nerwowych, powoduje na różnych poziomach upośledzenie prawidłowego przekazywania impulsów wzdłuż dróg nerwowych w mózgowiu i rdzeniu kręgowym, co w konsekwencji może prowadzić do bardzo zróżnicowanego obrazu choroby. Choroba może rozwijać się ostro lub podostro. Najczęściej ma charakter wielofazowy z okresami zaostrzeń i remisji. Chorzy ze stwardnieniem rozsianym podlegają także zaburzeniom psychicznym. Postęp choroby przyczynia się również do narastania niepełnosprawności chorego. Autorzy omówili ponadto diagnostykę stwardnienia rozsianego, podkreślając, że rozpoczęcie jej we wczesnej fazie choroby może wpłynąć na wydłużenie trwania okresu, który charakteryzuje się zmniejszoną liczbą objawów.

12-15

Selected aspects of the treatment of multiple sclerosis

Wybrane aspekty leczenia stwardnienia rozsianego

Authors: K Czerwińska-Mazur, M Kulesa-Mrowiecka, Z Kopański, J Tabak, M Mazurek
Abstract (ENG): The authors characterized the progress that has been made in the last decades in the treatment of multiple sclerosis. They emphasized that treatment of MS should be carried out in a continuous manner. As long as the patient feels the efficacy of the therapy or does not have any adverse effects, the treatment shall be continued. However, it should be remembered that while maintaining the individualization of therapy, not every patient responds to any form of therapy. They characterized groups of drugs selected for the specific phase of the disease. They dis-cussed the most commonly used drugs of particular groups, they paid attention to the risk of developing symptoms. In many cases, pharmacological treatment requires support from a psychologist, psychiatrist, rehabilitation and physiotherapy. These last issues are discussed a bit more widely.

Abstract (PL):
Autorzy scharakteryzowali postęp jaki dokonał się w ostatnich dziesięcioleciach w leczeniu stwardnienia rozsianego. Podkreślili, że leczenie w SM należy prowadzić stale, w sposób ciągły. Dopóty pacjent odczuwa skuteczność terapii lub nie ma nasilonych, wykluczających to leczenie działań niepożądanych, tak długo powinien być leczony. Należy jednak pamiętać, że przy zachowaniu indywidualizacji terapii nie każdy chory odpowiada na każdą formę terapii. Scharakteryzowali grupy leków dobierane do fazy choroby. Omówili najczęściej stosowane leki poszczegól-nych grup, zwrócili uwagę na ryzyko rozwoju objawów. W wielu wypadkach leczenia farmakologiczne wymaga wsparcia ze strony psychologa, psychiatry oraz rehabilitacji i fizjoterapii. Te ostat-nie zagadnienia omówiono nieco szerzej.

16-19

Health, stress, coherence

Zdrowie, stres, koherencja

Authors: K Czerwińska-Mazur, M Kulesa-Mrowiecka, Z Kopański, J Tabak, M Machota
Abstract (ENG): The authors characterized selected issues regarding stressors, they paid attention to the body's response to these fac-tors. They discussed the physiological effects of stress, as well as psychological reactions to stress. They emphasized that stress can affect the quality and safety of human functioning, modify the level of emotions and cognitive levels, can limit flexibility in action, building rigid patterns of behavior. Among the factors associated with good health and treated as key in the fight against stress, is described by A. Antonovsky - a sense of coherence. The next part of the work discusses the main assumptions of the salutogenetic theory and its importance for the fight against stress.

Abstract (PL):
Autorzy scharakteryzowali wybrane zagadnienia dotyczące stresorów, zwrócili uwagę na kształtowanie się reakcji organizmu na działanie tych czynników. Omówili fizjologiczne skutki stresu, a także reakcje psychologiczne na stres. Podkreślili , że stres może wpływać na jakość i bezpieczeństwo funkcjono-wania człowieka, modyfikować poziom emocji i poziom po-znawczy, może ograniczać elastyczność w działaniu, budując sztywne wzorce zachowań. Wśród czynników wiązanych z do-brym zdrowiem i traktowanych jako kluczowe w walce ze stre-sem, znajduje się opisane przez A. Antonovsky'ego - poczucie koherencji. W dalszej części pracy omówiono główne założenia teorii salutogenetycznej i jej znaczenie dla walki ze stresem.

20-23

Functioning of a patient with a chronic disease

Funkcjonowanie pacjenta z chorobą przewlekłą

Authors: K Czerwińska-Mazur, M Kulesa-Mrowiecka, Z Kopański, J Tabak, M Machota
Abstract (ENG): The diagnosis of chronic disease is associated with major changes and carries many challenges in human life. Diagnosis and treatment is a strong stress for the patient. Functioning with a chronic disease is so difficult that due to the possibilities and own resources in the disease process, the patient faces the transformation of existing life goals. This means that a chronic disease interferes virtually in all spheres of human life. Regardless of the form and type, it results in the increase of the previous fitness limit, the occurrence of psychological stress caused by the fact of illness and treatment. The authors emphasized that Aaron Antonovsky, proved the existence of generalized immune resources, which activate man to take up the fight against difficulties. The rest of the article is devoted to these elements. Attention was also paid to the role of the family, where the disease of a family member is a challenge for the whole family system.

Abstract (PL):
Rozpoznanie choroby przewlekłej wiąże się w dużymi zmianami oraz niesie wiele wyzwań w życiu człowieka. Diagnoza i leczenie jest silnym stresem dla pacjenta. Funkcjonowanie z chorobą przewlekłą jest o tyle trudne, że ze względu na zmienione w procesie choroby możliwości i zasoby własne, pacjent stoi w obliczu przekształcenia dotychczasowych celów życiowych. Oznacza to, że choroba przewlekła ingeruje praktycznie we wszystkie sfery życia człowieka. Bez względu na postać i typ, skutkuje narastaniem ograniczenia dotychczasowej sprawności, wystąpieniem stresu psychologicznego spowodowanego faktem zachorowania i leczenia. Autorzy podkreślili, że Aaron Antonovsky, udowodnił istnienie uogólnionych zasobów odpornościowych, które uaktywniają człowieka do podjęcia walki z trudnościami. Tym elementom poświecono dalszą część artykułu. Zwrócono także uwagę na rolę rodziny, gdzie choroba członka rodziny jest wyzwaniem dla całego systemu rodzinnego.

24-27

Symptoms of cranio-mandible dysfunction or bruxism among students

Objawy dysfunkcji czaszkowo- żuchwowej lub bruksizmu wśród studentów

Authors: M Dołoszycka, M Kulesa- Mrowiecka, Z Kopański, D Krzemiński, W Ptak, S Dyl, I Sklyarov
Abstract (ENG): Nowadays, there is a clear increase in the incidence of functional disorders of the stomatognathic system. This is probably related to the growing need to care for your health, but it also may result from a real increase in the incidence of this pathology. High relevance of the issues, prompted the authors to undertake their own research.

Abstract (PL):
Współcześnie odnotowuje się wyraźny wzrost częstości występowania zaburzeń czynnościowych ukła-du stomatognatycznego. Ma to zapewne związek ze wrastająca potrzebą dbałości o swoje zdrowie, ale także może wynikać z rzeczywistego wzrostu częstości występowania tej patologii. Du-ża aktualność problematyki skłoniła autorów do podjęcia badań własnych.

28-34

Behaviors leading to the occurrence of stomatognathic system disorders among students

Zachowania prowadzące do powstania zaburzeń układu stomatognatycznego wśród studentów

Authors: M Dołoszycka, M Kulesa- Mrowiecka, Z Kopański, D Krzemiński, W Ptak, S Dyl, I Sklyarov
Abstract (ENG): It is estimated that the appropriate spe-cialist treatment for patients with stomatognathic system disorders is delayed by an average of 6 years. In all these cases, proper health education is of particular importance, reducing the risk of developing stomatognathic system disorders. This belief prompt-ed the authors to undertake their own research.

Abstract (PL):
Szacuje się, że podjęcie właściwego specjalistycznego leczenia u chorych z zaburzeniami układu stoma-tognatycznego opóźnia się średnio o 6 lat. We wszystkich tych przypadkach szczególnego znaczenia nabiera właściwa edu-kacja prozdrowotna zmniejszająca ryzyko rozwoju zaburzeń układu stomatognatycznego. To przekonanie skłoniło autorów do podjęcia badań własnych.

35-41

A feeling of subjective health by patients with multiple sclerosis

Odczuwania subiektywnego stanu zdrowia przez chorych na stwardnienie rozsiane

Authors: K Czerwińska-Mazur, M Kulesa-Mrowiecka, Z Kopański, J Tabak, M Mazurek
Abstract (ENG): Multiple sclerosis is a chronic disease of the central nervous system. It may have a different dynamic course, however, as a rule, constant disease progression is noted. The disease may contain various symptoms of varying individual severity. The effectiveness of their treatment is determined by properly, individually selected pharmacological treatment affect-ing the natural course of the disease, symptomatic treatment, re-habilitation. High relevance of this topic has led authors to under-take their own research.

Abstract (PL):
Stwardnienie rozsiane jest przewlekłą choroba ośrodkowego układu nerwowego. Może mieć różnie dynamiczny przebieg, z reguły jednak odnotowywany się stały postęp choroby. W skład obrazu chorobowego mogą wcho-dzić różne objawy o różnym indywidualnym nasileniu. O skuteczności ich leczenia decyduje właściwie, indywidualnie dobrane leczenie farmakologiczne wpływające na naturalny przebieg cho-roby, leczenie objawowe, rehabilitacja. Duża aktualność tej tematyki skłoniła autorów do podjęcia badań własnych.

42-48