<<<< Wróć do przeglądania numerów <<<<

JOURNAL OF PUBLIC HEALTH, NURSING AND MEDICAL RESCUE ● No.2/2015


Paper TitlePage

The prooxidative-antioxidative system components

Składowe układu prooksydacyjno-antyoksydacyjnego

Authors: Z Kopański, R Gajdosz, O Nadashkevych, Z Maslyak, I Sklyarov, B Pruszkowska
Abstract (ENG): The authors have presented respective elements of the prooxidative-antioxidative system. Thus they discussed the formation of free oxygen radicals and noted their biological effect. Then they presented antioxidants in more detail, dividing them into physiological antioxidants and synthetic compounds. The subsequent part of the paper is devoted to preventive antioxidants and free radical scavengers.

Abstract (PL):
Autorzy przedstawili poszczególne elementy układu prooksydacyjno-antyoksydacyjnego. Omówili więc powstawanie rolnych rodników tlenowych i zwrócili uwagę na ich biologiczne działanie. Następnie szczegółowiej przedstawili antyutleniacze dokonując podziału na antyutleniacze fizjologiczne oraz związki syntetyczne. Kolejną część artykułu poświęcili antyoksydantom prewencyjnym i zmiataczom wolnych rodników.

03-06

Migraine prophylaxis in pregnancy – the effects of magnesium

Rola magnezu w profilaktyce migreny u kobiet w czasie ciąży

Authors: A Chruścikowska
Abstract (ENG): Although most female migraine patients report a reduction or disappearance of their migraine attacks during pregnancy, this problem still affects many women in that spe-cial biological state. The potential side effects are considered when choosing the appropriate prophylactic drug for a preg-nant woman. Therefore, magnesium supplements and non-drug treatment procedures such as relaxation therapy and biofeed-back can be implemented.

Abstract (PL):
U większości ciężarnych, samoistnie dochodzi do zmniejszenia ilości epizodów migrenowych bólów głowy, jednak mimo to problem migreny nadal dotyka wiele kobiet w tym szczególnym okresie życia. Dobór odpowiedniej terapii w czasie trwania cięży jest trudny, ze względu na ryzyko wystą-pienia potencjalnych skutków ubocznych, dlatego też dobrym rozwiązaniem w profilaktyce i leczeniu migrenowych bólów głowy jest zastosowanie suplementów magnezu lub wspomaga-jąco terapii relaksacyjnych. Magnez jest wewnątrzkomórko-wym kationem, biorącym udział w licznych procesach bioche-micznych. W stanach patologii związanych z jego deficytem, w organizmie może dochodzić do wielu zaburzeń procesów neu-rofizjologicznych takich właśnie jak bóle migrenowe.

07-10

Prevention and early detection of breast cancer

Profilaktyka i wczesne wykrywanie raka piersi

Authors: M Lewicka, M Sulima, G Bakalczuk, M Pyć
Abstract (ENG): Breast cancer is the most common malignancy in women. Demographic data indicates that it still remains a growing social problem. Women’s activities undertaken in the field of preventive health care and their participation in screening programmes may contribute to early detection of breast cancer and help reduce mortality rate of women with this type of cancer. The aim of the study was to present the principles of breast cancer prevention and diagnostic tools for its early detection.

Abstract (PL):
Rak piersi jest najczęściej występującym nowotworem złośliwym u kobiet. Dane demograficzne wskazują, że jest to nadal istotny i stale rosnący problem społeczny. Podej-mowanie przez kobiety działań z zakresu profilaktyki zdrowotnej oraz udział w badaniach przesiewowych może przyczynić się do wczesnego wyrywania raka piersi i zmniejszenia odsetka umieralności z powodu tego nowotworu. Celem pracy było przedstawienie zasad profilaktyki raka piersi oraz metod diagnostycznych pozwalających na wczesne wykrycie tego nowotworu.

11-16

Financing of social security benefits in Poland

Finansowanie ubezpieczenia społecznego w Polsce

Authors: E Wojdak, Z Kopański
Abstract (ENG): The authors characterised health services financing in Poland between 1945 and 1986. Then, they paid attention to the reformed financing model of insurance benefits after 1986, and then after 1999.

Abstract (PL):
Autorzy przedstawili finasowanie świadczeń zdrowotnych w Polsce w latach 1945 – 1986. Następnie zwró-cili uwagę na zreformowany model finansowania świadczeń ubezpieczonych po 1986 roku, a później po roku 1999.

17-21

The scope of health education realised in upper-secondary schools in Poland

Zakres edukacji zdrowotnej realizowany w szkołach ponadgimnazjalnych w Polsce

Authors: M Pietrzak, H Cieślak, Z Sienkiewicz, E Kobos, B Knoff, A Leńczuk-Gruba, G Wójcik, A Idzik
Abstract (ENG): It is the school, according to the habitat approach, which is responsible for health education. Education, which is the pillar of all actions connected with promoting health, prevention and disease therapy. The research unequivocally indicates that many diseases manifesting in adults should be prevented during childhood. In Poland, the discussion whether the content of health education should be integrated with other subjects or extracted as a separate subject has been pending for many years. The school can be supported in realizing health education by the basic health care, local governments, government administration and non-governmental organisations (NGOs). The variations in the range of health education throughout different regions of Poland seem to be an important issue. This paper was developed based on an analysis of legal acts and documents.

Abstract (PL):
Na szkole, zgodnie z podejściem siedliskowym spoczywa odpowiedzialność za prowadzenie edukacji zdro-wotnej. Edukacji, która jest filarem wszelkich działań dotyczą-cych promocji zdrowia, zapobiegania oraz terapii chorób. Wy-niki badań jednoznacznie wskazują, że wielu chorobom ujaw-niających się w życiu dorosłym należy zapobiegać w dzieciń-stwie. W Polsce od wielu lat toczy się dyskusja nad zintegro-waniem treści edukacji zdrowotnej z innymi przedmiotami czy wyodrębnieniem jej jako samodzielnego przedmiotu. W reali-zacji edukacji zdrowotnej szkoła może być wspierana przez podstawową opiekę zdrowotną, samorządy, administrację rzą-dową oraz organizację pozarządowe. Istotnym zagadnieniem wydaje się występowanie zróżnicowania zakresu edukacji zdrowotnej w różnych rejonach Polski. Celem pracy jest przed-stawienie nierówności w dostępie uczniów do edukacji zdro-wotnej realizowanej w szkole. Praca została przygotowana w oparciu o analizę aktów prawnych oraz piśmiennictwa.

22-31

Knowledge of high-school pupils on cervical cancer

Wiedza licealistek na temat raka szyjki macicy

Authors: M Bucholc, M Trojnar
Abstract (ENG): Cervical cancer is the second most frequent malignant tumour appearing in women worldwide. Annually, it affects about 500 000 women. The aim of the study: The aim of the study was to answer a question of what knowledge high-school pupils should have on cervical cancer as well as on the factors determining it. Materials and methods: The study group consisted of 200 young girls. The study was conducted at high school in Lubaczów. The research technique was a survey and the ques-tionnaire itself was develop by the authors. It was composed of questions concerning sociodemographic factors and the youths’ attitudes towards cervical cancer. The database and statistical analysis were managed in the STATISTICA 9.0 software (StatSoft, Poland).

Abstract (PL):
Rak szyjki macicy zajmuje drugie miej-sce wśród nowotworów złośliwych występujących u kobiet na świecie. Każdego roku zapada na niego około 500 000 kobiet. Cel pracy :Celem pracy była próba odpowiedzi na pytanie czy i jaką wiedzę posiadają licealistki na temat raka szyjki macicy oraz jakie czynniki to determinują. Materiał i metoda: Badaniami objęto grupę 200 dziewcząt z Liceum Ogólnokształcącego w Lubaczowie. Narzędzie badaw-cze stanowił autorski kwestionariusz ankiety składający się z 66 pytań. Został on skonstruowany tak, aby poznać postawy młodzieży wobec raka szyjki macicy. Bazę danych i badania statystyczne przeprowadzono w oparciu o oprogramowanie komputerowe STATISTICA 10.0 (StatSoft, Polska).

32-36

Educational needs of chronic obstructive pulmonary disease patients treated at the Department of Internal Medicine, Pulmonology and Allergology of the Military Medical Institute

Potrzeby edukacyjne chorych na przewlekłą obturacyjną chorobę płuc leczonych w Klinice Chorób Wewnętrznych Pulmonologii i Alergologii Wojskowego Instytutu Medycznego

Authors: A Oskroba, E Kądalska, D Pytka
Abstract (ENG): Chronic obstructive pulmonary disease (COPD) is one of the leading causes of morbidity and mortality worldwide. The main COPD risk factor is tobacco smoking. Long-term smoking leads to respiratory disability and, in consequence, inability to live independently. Therefore, a suitably planned and well-conducted health education is of great importance. The objective of this study is to attempt to evaluate the level of patients’ knowledge about COPD and to indicate their educational needs.

Abstract (PL):
Przewlekła Obturacyjna Choroba Płuc jest jedną z głównych przyczyn chorobowości i zgonów na całym świecie. Najważniejszym czynnikiem ryzyka tej choroby jest palenie papierosów, skutkujące w ciągu wielu lat inwalidz-twem oddechowym i brakiem możliwości samodzielnego ży-cia. Ogromnego znaczenia nabiera tu właściwie zaplanowana i prowadzona edukacja zdrowotna. Celem pracy była próba określenia poziomu wiedzy pacjentów na temat POCHP oraz potrzeb edukacyjnych.

37-43

The knowledge of medical university students on the prevention of cardiovascular diseases

Wiedza studentów uczelni medycznej na temat profilaktyki chorób układu krążenia

Authors: B Podsiadło, M Czajkowska, I Gałązka, C Gogola, B Serzysko, J Borgosz, B Kupczak – Wiśniowska, R Mroczkowska
Abstract (ENG): The World Health Organization has defined preventive medicine as one of the branches of medical sciences, which include prevention, treatment and rehabilita-tion. Cardiovascular diseases, due to their prevalence, are nowadays a public health problem. In Poland as well as worldwide, these diseases are main reasons for morbidity, high mortality, disability, prolonged hospitalisation and high treatment costs related to specialised medical procedures. The aim of the study The aim of this study was to assess the knowledge of medical university students on the causes, symptoms, diagnosis and treatment of coronary heart disease as well as on the risk factors of cardiovascular diseases.

Abstract (PL):
Światowa Organizacja Zdrowia określiła profilaktykę zdrowotną jako jeden z działów nauk medycz-nych, zapobiegających, leczniczych i rehabilitacyjnych. Cho-roby układu sercowo-naczyniowego przez swoją powszech-ność stanowią współcześnie problem zdrowia publicznego. W Polsce i na świecie choroby te są główną przyczyną zachoro-wań, wysokiej umieralności, niepełnoprawności, długotrwałej hospitalizacji i wysokich kosztów leczenia, związanych z wy-konywaniem specjalistycznych procedur medycznych.

44-49

Assessment elements of physical performance and cognitive functions in patients at the “Caritas” Healthcare Centre of the Archdiocese of Warsaw, and of residents of the Community Mutual Aid Centre in Szczytno, the Jerzy Lanc branch in Piasutno

Elementy oceny sprawności funkcjonalnej i funkcji poznawczych pacjentów Zakładu Opiekuńczo-Leczniczego „Caritas” Archidiecezji Warszawskiej w Warszawie oraz pensjonariuszy Środowiskowego Domu Samopomocy w Szczytnie Filii im. Jerzego Lanca w Piasutnie

Authors: D Pytka, E Kądalska, H Żmuda-Trzebiatowska
Abstract (ENG): Elementary assessment of the physical performance and cognitive functions is a significant, although simplified, diagnostic process in studies on the life quality of elderly people. The aim of the study was to assess and compare elements of the physical performance and cognitive functions in patients at the “Caritas” Healthcare Centre of the Archdiocese of Warsaw (“Caritas” centre), and residents of the Com-munity Mutual Aid Centre in Szczytno, Jerzy Lanc branch in Piasutno (Community centre).

Abstract (PL):
Elementarna ocena sprawności funkcjonalnej i funkcji poznawczych stanowi istotny, jakkolwiek uproszczony proces diagnostyczny w badaniach nad jakością życia osób starszych. Celem pracy była ocena i porównanie elementów sprawności funkcjonalnej i funkcji poznawczych pacjentów ZOL „Caritas” AW oraz pensjonariuszy Środowi-skowego Domu Samopomocy w Szczytnie Filii w Piasutnie.

50-58

Assessment of women’s knowledge regarding infectious risk factors for cervical cancer

Ocena wiedzy kobiet na temat infekcyjnych czynników ryzyka raka szyjki macicy

Authors: M Sulima, M Lewicka, K Wiktor, G Bakalczuk, H Wiktor
Abstract (ENG): Literature on the subject provides that 5 Polish women die every day as a result of cervical cancer. Purpose of the study. Assessment of women’s knowledge regarding infectious risk factors for cervical cancer. Materials and methods. 200 women formed the study group – they came from the cities of Lublin and Radom and from the village of Jabłonna. The study was conducted using the diag-nostic survey method with the authors’ own survey question-naire made especially for this study.

Abstract (PL):
Literatura przedmiotu podaje, że z powodu raka szyjki macicy umiera dziennie 5 polskich kobiet. Cel pracy. Ocena wiedzy kobiet na temat infekcyjnych czynników raka szyjki macicy.

59-64

The change in the quality of life of patients after a heart transplant

Zmiana jakości życia pacjentów po transplantacji serca

Authors: T Danek, Z Komorowska F, M Wojciechowska
Abstract (ENG): Transplanting vascularised organs has become a procedure that is increasingly being used in the cases in which extreme failure of vital organs occurs. The aim of the study: The aim of this study was to present everyday problems of the patients after a heart transplant, with particular emphasis on the style and quality of their life. This study is an attempt to answer the question what elements of lifestyle change.

Abstract (PL):
Przeszczepianie narządów unaczynionych stało się procedurą stosowaną coraz powszechniej w przypadku, gdy dochodzi do skrajnej niewydolności ważnych dla życia narządów

65-69

Nursing problems related to patients with obstructive sleep apnoea

Problemy pielęgnacyjne pacjenta z obturacyjnym bezdechem sennym

Authors: M Wojciechowska, A Skorupka
Abstract (ENG): Obstructive sleep apnoea is a disorder suffered by a large part of the society. The first medical reports on dyspnoea during sleep appeared in 1877. According to estimates, the disorder may be suffered by 4% of middle-aged men and 2% of middle-aged women. Obstructive sleep apnoea has a significant influence on the patient’s daily life. It is a serious medical problem which also has a direct influence on the patient’s emotional, physical, and social sphere. A multi-directional character of symptoms requires the involvement of specialist therapeutic teams in order to diagnose the patient’s nursing problems.

Abstract (PL):
Obturacyjny bezdech senny to schorzenie dotyczące znacznej grupy społeczeństwa. Pierwsze medyczne doniesienia na temat zaburzeń oddychania podczas snu opisane zostały w 1877 roku. Ocenia się, że zaburzenie to może dotyczyć 4% mężczyzn i 2% kobiet w wieku średnim. Zespół obturacyjnego bezdechu sennego w znaczący sposób wpływa na codzienne funkcjonowanie pacjenta. Stanowi istotny problem medyczny, ale też wpływa bezpośrednio na życie emocjonalne, fizyczne i społeczne pacjenta. Wielokierukowość objawów wymaga zaangażowania specjalistycznych zespołów terapeutycznych w rozpoznawaniu problemów pielęgnacyjnych pacjenta.

70-75